Notitie schenking ouders/kinderen in verband met de aankoop van een eigen woning (de schenkingsvrijstelling van artikel 33 aanhef sub 5)

Per 1 januari 2010 is de Successiewet 1956 gewijzigd, ook voor wat betreft het doen van een schenking van ouders en kinderen in verband met de aankoop van een eigen woning door de kinderen. De vraag is of van deze voor wat betreft het schenkingsrecht gunstige regeling ook daadwerkelijk gebruik gemaakt moet worden.

In artikel 33 lid 1 sub 5 staat de vrijstelling geformuleerd: 

“Van schenkbelasting is vrijgesteld, hetgeen wordt verkregen door een kind van de ouders, tot een bedrag van € 5.000,-- met dien verstande dat dit bedrag voor een kind tussen 18 en 35 jaar voor één kalenderjaar wordt verhoogd, mits op deze verhoogde vrijstelling in de aangifte een beroep wordt gedaan tot een bedrag van € 24.000,-- dan wel, indien het bedrag is geschonken ter zake van de verwerving van een eigen woning als bedoeld in artikel 3.111 van de Wet Inkomstenbelasting 2001 of is bestemd voor de betaling van kosten van een studie of opleiding voor een beroep ten behoeve van dat kind, welke kosten aanzienlijk hoger zijn dan gebruikelijk, onder bij ministeriële regeling te stellen voorwaarden tot een bedrag van € 50.000,--.“

Aandachtspunten:

• De betreffende schenking moet vastgelegd worden in een notariele akte. In deze akte moet worden opgenomen dat het geschonken bedrag gebruikt wordt voor het betalen van een (gedeelte van) de koopsom.
• De schenking geldt niet voor de sanering van een “oude eigen woningschuld”.
• De schenking gaat ten koste van de eigen woning rente in de Wet op de Inkomstenbelasting. Gelet op de huidige wettelijke regeling is deze betaalde rente volledig fiscaal aftrekbaar. Het gevolg van de schenking is dat bij opgenomen gelden in de toekomst in het kader van de eigen woning de hypotheekrente voor wat betreft dit opgenomen geld niet als rente gezien wordt die in box 1 aftrekbaar is. Er ontstaat met andere woorden meteen een zogenaamde “eigen woningreserve”. Dit is de fiscale term voor de winst die wordt gemaakt (bijvoorbeeld door waardestijging) bij verkoop van een woonhuis. Als vervolgens een nieuwe woning wordt gekocht, dan moet die “eigen woningreserve” worden gebruikt voor die aankoop. Als je ervoor kiest om dit niet te doen en de aankoop weer geheel te financieren, dan is de rente over het bedrag van de “eigen woningreserve” niet aftrekbaar.

De rente van toekomstige financieringen voor verbouwing/verbetering van de woning, is onder de huidige regeling aftrekbaar.

Voorbeeld/opmerkingen:

• Er wordt in het kader van de aankoop een vrijgesteld bedrag van € 50.000,-- geschonken. Als de woning verkocht wordt en de geschonken € 50.000,-- wordt niet aangewend voor de aankoop van een nieuwe woning, maar die aankoop wordt geheel gefinancierd (bijvoorbeeld totale lening voor koopsom en kosten       € 300.000,--) dan is slechts de rente over de lening minus de eigenwoning reserve (dus over € 250.000,--  aftrekbaar). Indien in de toekomst een bedrag van € 50.000,-- opgenomen wordt ter verbetering/verbouwing van de woning, is de rente als eigen woningrente aftrekbaar.
• Voor het geval er geen beroep gedaan wordt op de schenkingsvrijstelling, is er wel is waar schenkingsrecht verschuldigd. Er vanuitgaande dat de eenmalige schenkingsvrijstelling van € 24.000,-- wel benut wordt is er aan schenkingsrecht verschuldigd 10 van € 26.000,-- (verschil tussen € 50.000,-- en de vrijstelling van € 24.000,--) of te wel € 2.600,--. Renteaftrek in de inkomstenbelastingsfeer gedurende meerdere jaren is gelet op de huidige wettelijke regeling ter zake renteaftrek altijd voordeliger.
• Overigens is er ook de mogelijkheid van het verstrekken van (een deel van) het bedrag in de vorm van een lening door de ouders. De hierover betaalde rente is voor het kind aftrekbaar en voor de ouders onbelast. Indien er geen rente betaald wordt, is er ook geen aftrek.  Het niet betalen van rente is een schenking van ouders aan kind, maar hiervoor kan wellicht gebruik worden gemaakt van de jaarlijkse vrijstelling (als gezegd € 5.000,-- in 2010).